يعقوب جعفرى
16
سيرى در علوم قرآن ( فارسى )
رَسُولٌ مِنَ اللَّهِ يَتْلُوا صُحُفاً مُطَهَّرَةً « 1 » پيامبرى از خدا كه صحف پاك را تلاوت مىكند . مصحف به مجموعه صحيفههاى نوشته شده اطلاق مىشد و لذا پس از رحلت رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به نسخههايى از قرآن كه مربوط به شخص خاصى مىشد گفته مىشد مانند : مصحف ابن مسعود ، مصحف عثمان و مصحف معاذ ؛ بنابراين مصحف وجود كتبى قرآن است و لذا رواياتى در فضيلت خواندن قرآن از روى مصحف وارد شده و اينكه نور چشم را زياد مىكند . « 2 » به نظر مىرسد كه مصحف به مجموعه اوراقى گفته مىشود كه در آن متون مذهبى و مقدسى نوشته شده باشد اگرچه كتاب آسمانى پيامبران هم نباشد و لذا مىبينيم كه به كتاب حضرت فاطمه عليهما السّلام دختر گرامى پيامبر ، مصحف فاطمه گفته مىشود كتابى كه در آن علوم اولين و آخرين آمده و در اختيار ائمه معصومين عليهم السلام بوده و بدون شك منظور از آن قرآن نيست . « 3 » 4 - ذكر : اين نام نيز در قرآن به قرآن اطلاق شده است . با ملاحظه بعضى از آياتى كه در آنها ذكر به معناى قرآن آمده چنين استنباط مىشود كه ذكر به معنى رابطه پيامبر با خداست و منظور ثبت شدن حقايق غيبى در خاطره و ذهن پيامبر است حقايقى كه از طريق وحى الهى دريافت مىكند همانگونه كه وجود لفظى اين حقايق كلام و وجود كتبى آنها كتاب است ، وجود ذهنى و عقلى آنها هم ذكر است با اين تفاوت كه كلام و كتاب
--> ( 1 ) - سوره بينه ، آيه 2 . ( 2 ) - اصول كافى ج 2 ص 613 . ( 3 ) - رجوع شود به علامه مجلسى ، مرآة العقول ج 3 ص 55 شرح آيات مربوط به مصحف فاطمه .